Mochten jullie verder willen lezen hoe de rest van onze week in Nederland was, ga dan naar http://blogs.fd.nl/expats/kees-van-lede/index.html voor een kort verslag.

“Een corrigerende tik”

Af en toe verlangen we hier in Zuid – Afrika naar een avondje lekker Nederlandse buis en kijken we BVN: Beste van Vlaanderen en Nederland.  Matthijs van Nieuwkerk interviewde daar laatst een dominee die het had gewaagd te opperen dat hij het zo slecht niet vond af en toe een corrigerende tik te geven tijdens het opvoeden.  Dat sprong de tafelheren echter  in het  verkeerde keelgat en deze dominee mocht na een flinke sessie van Matthijs  en publiek ongehoord afdruipen.

Dan realiseer ik me weer eens dat het hier gewoon vaak nét een beetje anders gaat.  Na anderhalf jaar werken in een publiek ziekenhuis bij Durban ben ik intussen al heel wat gewend.  Zo hebben zusters hier een belangrijke taak in het heropvoeden of corrigeren van hun patiënten:  dragen vrouwelijke patiënten te korte rokjes dan komt een van de zusters met een handdoek de benen wat minder zichtbaar maken.  Heeft een moeder niet door dat haar baby honger heeft  dan wordt de borst uit moeders bloesje gepakt en in de mond van de baby gestopt.  Ook als er een baby geboren wordt die niet wil huilen wordt er niet – zoals in Nederland- eens tegen de voeten getikt om de baby aan de praat te krijgen , nee: de zuster pakt de baby aan beide voetjes omhoog, houdt het op de kop en slingert het net zo hard op en neer totdat het baby’tje  “aan” gaat. 

Maar afgelopen zaterdagnacht werd ik weer even verast wordt door het  -zeg maar gerust – kordate optreden van Mama Zulu, de hoofdzuster van de eerste hulp waar ik werk.  Weekenddiensten  zijn hier monsterlijk druk, vooral aan het einde van de maand wanneer er weer salaris is voor alcohol. Nou zijn dronken patiënten meestal stierlijk vervelend, ook in Nederland, vooral als ze pijn hebben en in het ziekenhuis liggen.  Zoals gewoonlijk liggen er weer een aantal mannen op een rij met steekwonden en heeft een  van de dronken tieners,  ondanks herhaaldelijke waarschuwingen, voor de tweede keer de slang van zijn infuusnaald afgedraaid waardoor de inhoud van zijn infuuszak over zijn onderkoelde buurman terecht gekomen is.  Nog voordat ik deze jongen op zijn dronken gedrag kan aanspreken heeft mama Zulu het gordijntje al dichtgetrokken en hoor ik 3 harde kletsen achter het gordijn vandaan komen… waarop de overige patiënten  instemmend knikken “eeejjjjsss!”   Nu ben ik op zich geen voorstander van het slaan van patiënten maar  ik vind het op dit moment even een ontzettende verademing dat iedereen het hier de normaalste zaak van de wereld vindt dat deze jongeman van een paar klappen wordt voorzien.   Inclusief de jongeman zelf, want als het gordijntje weer opengaat kijkt hij beduusd voor zich uit en heb ik de rest van de avond geen last meer van hem.

 Soms moet je  kennelijk gewoon even laten zien wie de baas is!

Via via hoorden we dat bepaalde mensen het ‘akelig’ stil vonden op hun favoriete site:  de Durban Daily. En dat terwijl het in Durbs bruist van het leven! Zo hebben  Kees en Fleur net een levensgevaarlijke tocht in de Drakensbergen achter de rug,  zijn de Lions voor het eerst sinds 12 jaar weer in zuidafrika, staat het ziekenhuis op zijn kop vanwege nationale artsenstakingen en komt de Durban July steeds dichterbij..  kortom genoeg voer voor spannende verhalen zoal jullie het van ons gewend zijn op de Durban Daily!

T’is eigenlijk ongelofelijk dat er nooit iemand eerder  aan gedacht heeft..   na eeuwen van ploeteren en maandenlang trainen om maar die hoogste toppen van de wereld  te bereiken, is er eindelijk wat op gevonden:  gooi een laddertje tegen die berg aan en je bent in een handomdraai boven!   Een expeditie naar de Himalaya was nog nooit zo makkelijk en een Kilimanjarootje  pakken nog nooit zo simpel!

T’is allemaal bedacht in de Drakensbergen waar Kees en ik 2 weken geleden weer eens waren. Dit keer om de Mont aux Sources te bereiken waar de op 2 na hoogste waterval ter wereld te bewonderen is.  Na een tocht van 3 uur met adembenemend uitzicht kom je onderaan deze ontzettend handige ladders.. chain-ladders wel te verstaan. Boven en onder zitten ze vast, wat wil zeggen dat je tijdens het klimmen vrijelijk over de rots beweegt met je ladder.  Een feestelijk gevoel, vooral als je je beseft dat je toch net iets meer hoogtevrees hebt dan je dacht en nog 30 meter 90 graden omhoog moet op diezelfde ladder .  

Maar het uitzicht boven is het allemaal waard. Al blijkt de op 2 na hoogste waterval van de wereld een pisstraaltje te zijn, het uitzicht over het hele amphitheater is super.  Na een uurtje lunchen, genieten en rondwandelen op de platte top van de Mont- aux- Sources mogen we weer..  alleen dit keer kijken we naar beneden de afgrond in..

Dit jaar worden de sportliefhebbers van alle 3 de sporten hier op hun wenken bediend: de cricketliefhebbers hebben 1,5 maand lang kunnen genieten van de Indian Premier League, zeg maar de Champions League van het cricket, die vanwege de verkiezingen in India in Zuid Afrika werd gespeeld. De voetbalfans konden uiteraard hun hart ophalen met de Confederations Cup, de warming up voor de WK van volgend jaar waar de wereld kennis maakte met de in Europa inmiddels immens populaire “vuvuzela”. Maar misschien wel het meest bijzondere was de rugby tour van de British & Irish Lions naar Zuid Afrika.

Voor de rugby-leek even wat achtergrond: in het rugby zijn Australie, Nieuw Zeeland en wereldkampioen Zuid Afrika de wereldgrootmachten die normaalgesproken de vloer aan vegen met de Europese “sissies” uit het noorden. Om nog een beetje kans te maken hebben de Britten daar wat op gevonden: eens in de 4 jaar vormen ze een team met daarin de allerbeste rugbyers van Engeland, Schotlland, Wales, Noord-Ierland en Ierland en gaan ze op tour om tegen 1 van de 3 grootmachten te strijden. Voor een Britse rugbyer is het de allerhoogste eer denkbaar om je “Lions jersey” te verdienen, oftewel ooit speelminuten te mogen maken in het heilige rode shirt van de Lions.

Dit jaar was Zuid Afrika eindelijk weer aan de beurt: na 12 jaar gewacht te moeten hebben op eerherstel (de Lions wonnen de serie in 1997) was het land er klaar voor. Dachten we. Want niemand had verwacht dat de Lions met zoveel zouden zijn: voor de 1^e test match in Durban werd de stad werkelijk overspoeld door een  50.000 koppig leger in kilts en rode shirts gehulde en, hoe kan het ook anders, roodverbrande Britten en Ieren. Maar in tegenstelling tot de Engelse voetbalhooligans (de ietwat aggressievere variant afkomstig van dezelfde eilandengroep) zorgden deze supporters voor een gigantisch feest. Ik ben zelf naar heel veel nationale en internationale voetbalwedstrijden geweest, maar de sfeer die ik hier heb meegemaakt was echt met niets te vergelijken. In het stadion, waar Britten en Zuid Afrikanen overigens gewoon dwars door elkaar zaten, klonk het “Lions! Lions” oorverdovend voor de volle 80 minuten. OK, ik geef toe, de tekst van het lied is niet al te origineel… maar het blijft indrukwekkend om mee te maken, zeker als je weet dat hun helden uiteindelijk klop kregen van de Zuid Afrikaanse “Springboks”.

Ook de avond en de nacht na de wedstrijd waren onvergetelijk: in elke kroeg waar we kwamen waren emotionele taferelen van “typical male bonding” te bewonderen. Zover het oog strekte groepen roodverbrande, lallende, stomdronken maar o zo gezellige Britten in een “group hug” verwikkeld met hun maten en wat random Zuid Afrikanen…. Wat wil je nog meer? Ik weet het zeker: IK BEN EEN LIONS-FAN FAN!

 Waar gaat het allemaal om? Algemeen bekend is dat de dokters in de publieke ziekenhuizen het zwaar hebben: lange nachtdiensten, werken onder hoge druk door het grote aantal zieke patiënten, blootstelling aan heel veel HIV en TBC met risico voor eigen welzijn, oude gebouwen met vaak slecht of niet werkende airconditioning.. en dat alles voor een zeer matig salaris (ongeveer 2/3 van een arts-assistent in Nederland). Er staan al jaren zon 10.000 vacatures voor dokters open en 20.000 voor zusters, maar ze kunnen niet opgevuld worden want er is geen geld vanuit de overheid. Tot overmaat van ramp zijn sinds 2 maanden alle posten volledig ‘bevroren’, dwz: niemand kan meer aangenomen worden, zelfs niet als iemand anders weggaat. Aangezien er maandelijks honderden dokters naar de privé sector of Australië, Canada en Nieuw zeeland vertrekken levert dat zoals je je kan voorstellen een enorm probleem op. In mijn afdeling wil dat bijvoorbeeld zeggen dat ik nu dubbel zoveel patiënten zie als eerst (en dit waren er al ongelofelijk veel), 2 a 3 afdelingen per dag onder mijn hoede heb, 2 x zoveel nachtdiensten doe per maand (= 8 x 30- uurs diensten, inclusief 3 weekenden) en dat alles voor…. hetzelfde salaris. De dokters zijn het zat, en terecht denk ik. Ze willen meer salaris en betere werkomstandigheden, met als uiteindelijk resultaat betere kwaliteit van zorg voor de patiënten. Het wachten is op een reactie van de overheid ..

Maar zo erg was het natuurlijk allemaal niet. Sterker nog, mijn 30e verjaardag gaat de boeken in als 1 van de beste ooit. Uiteraard was het erg jammer dat ik het niet heb kunnen vieren met vrienden en familie en Nederland, maar Fleur en ik hadden een alternatief programma bedacht dat dit gemis meer dan goed maakte: Mozambique! Opgevouwen in een Kia Picanto hebben we daar 10 dagen met 30km/u (omdat er meer gat dan weg is) over de snelweg geraasd, een goede test voor onze relatie (wetende dat we in totaal 1500 km hebben afgelegd). Maar als je dan aankomt in de meest prachtige verlaten kustplaatjes, duikt met manta rays en white-tip sharks, een romantisch verjaardagsdiner hebt op een tropisch strand, en op een grasveld met 5000 locals bier staat te drinken op het Maputo jazz festival, dan weet je: Mozambique was een goede keus om het dertigers-leed te verzachten.

Afgelopen november en december werden we verblijd met een bezoek van Pim en Coralie aan Zuid Afrika. Zij waren gevlucht voor het koude Hollandse hersftweer en hadden zodoende een reis van bijna 3 weken door Zuid Afrika gepland. Op het programma stond allereerst Cape Town en omgeving. Omdat je in die stad nou eenmaal niet vaak genoeg kan zijn EN omdat het natuurlijk niet zo vaak voorkomt dat zulke goede vrienden in de buurt zijn, besloten Fleur en ik ook een weekend die kant op te vliegen. Vliegen ja, want in de buurt… dat is natuurlijk maar relatief. Na de vlucht van 2 uur bedachten Fleur en ik ons dat we in Nederland niet zo vaak even naar Barcelona op en neer vlogen omdat vrienden van ons toevallig bij ons “in de buurt” waren, en maar goed ook, want anders blijf je bezig in Europa.

Over Cape Town en omgeving kan ik kort zijn: het is allemaal even geweldig: prachtige uitzichten, mooie landschappen, heerlijk eten, lekkere wijn, en ga zo maar door. Ons weekend met Pim en Coralie aldaar was daarom natuurlijk een gagarandeerd succes, naast dat het natuurlijk erg gezellig was om hen weer live mee te maken ipv via de Skype. En met een zwangere onder ons waren we altijd verzekerd van een BOB, wat in ieder geval voor de meerderheid van de groep een erg prettige bijkomstigheid bleek. Na het weekend moesten Fleur en ik wel weer om 5 uur op het vliegveld zijn, om 3,5 uur later vrolijk weer aan het werk te gaan in Durban. Voor ons beiden zal die dag niet de boeken ingaan als 1 van de produktiefste ooit, maar zo vaak zijn vrienden nou ook weer niet bij je in de buurt…

Een paar dagen later alweer stonden Pim en Coralie alweer bij ons op de stoep in Durban, om samen met ons Sinterklaas te vieren. Het weekend werd verder vnml doorgebracht op het strand (zonder Fleur helaas, die had dienst), alwaar we van een mooi staaltje Zuid Afrikaanse stressbestendigheid en service getuige waren bij de strandtent waar we lagen (zie “I can not disagree with you Sir…”). Ook lieten we Pim en Coralie nog meemaken hoe het is om een echte braai bij te wonen en hebben ze veel inspiratie op kunnen doen voor mogelijke namen voor hun aanstaande dochter (Happiness, Destiny, Obert, Professor), dus al met al een mooie onderdompeling in ons Zuid Afrikaanse leven hier!